Wie verwikkeld raakt in een familiaal conflict, denkt vaak al snel aan een advocaat en een procedure voor de familierechtbank. Toch wint een andere vorm van geschillenoplossing steeds meer aan belang: familiale bemiddeling.
Die evolutie is niet toevallig. Zowel de wetgever als de juridische praktijk besteden steeds meer aandacht aan oplossingen waarbij partijen niet tegenover elkaar komen te staan, maar onder begeleiding van een erkend bemiddelaar zelf tot afspraken proberen te komen.
Ook de cijfers zijn interessant. Volgens de Federale Bemiddelingscommissie leidt gemiddeld 70% van de bemiddelingen tot een akkoord.
Een rechterlijke beslissing lost niet noodzakelijk het conflict op
Dat onderscheid is vooral in familiezaken belangrijk.
Een rechter kan beslissen waar een kind zijn hoofdverblijfplaats heeft, hoeveel onderhoudsgeld moet worden betaald of wat er met bepaalde goederen moet gebeuren. Daarmee is het juridische geschil beslecht.
Maar daarmee is niet noodzakelijk ook het conflict tussen de betrokkenen opgelost.
Ex-partners die samen kinderen hebben, blijven ook na een procedure met elkaar verbonden. Zij zullen nog jarenlang beslissingen moeten nemen over school, gezondheid, vakanties, hobby’s en tal van andere aspecten van het leven van hun kinderen.
Ook op vermogensrechtelijk vlak kan een beslissing die juridisch correct is niet altijd de oplossing zijn die voor beide partijen in de praktijk het beste werkt.
Daar ligt precies de eigenheid van bemiddeling: niet een derde beslist wat er moet gebeuren, maar de partijen onderzoeken zelf welke oplossing voor hen werkbaar is.
Van gelijk krijgen naar een oplossing vinden
Dat vraagt een andere benadering van een conflict.
In een klassieke procedure formuleren beide partijen hun standpunt en argumenteren zij waarom de rechter hen daarin zou moeten volgen. Bemiddeling vertrekt vanuit een andere vraag: niet alleen “waar heb ik recht op?”, maar ook “welke regeling kan voor ons beiden werken?”
Dat betekent niet dat juridische rechten of het toepasselijke juridische kader plots onbelangrijk worden. Integendeel. Partijen moeten weten waarover zij beslissen en wat de gevolgen van hun keuzes zijn.
Maar binnen dat kader kan soms veel meer ruimte bestaan dan partijen aanvankelijk denken.
Dat kan leiden tot afspraken die rekening houden met belangen en bekommernissen waarvoor binnen een rechterlijke beslissing veel minder ruimte bestaat.
Bemiddeling wordt steeds meer een volwaardige piste
Bemiddeling is al langer wettelijk verankerd, maar wordt steeds nadrukkelijker naar voren geschoven als een volwaardige manier om geschillen op te lossen.
Dat blijkt ook uit de aandacht die de Federale Bemiddelingscommissie besteedt aan de bekendmaking en professionalisering van bemiddeling en aan de erkenning en permanente vorming van bemiddelaars.
Ook fiscaal werd de positie van familiale bemiddeling verduidelijkt. De prestaties die een advocaat in zijn hoedanigheid van familiaal bemiddelaar verricht, kunnen onder de toepasselijke voorwaarden worden vrijgesteld van btw.
Bemiddeling is daarmee geen informele tussenstap voordat men “echt” gaat procederen. Het is een zelfstandige vorm van conflictoplossing, met een eigen wettelijk kader en met een erkend bemiddelaar die daarvoor specifiek is opgeleid.
En welke rol speelt een advocaat daarin?
Ook voor advocaten betekent de groeiende aandacht voor bemiddeling een bredere kijk op hun rol.
De opdracht van een advocaat bestaat niet noodzakelijk uit het voeren van een procedure. Juridische bijstand betekent in de eerste plaats onderzoeken welke oplossing het best aansluit bij de belangen en de concrete situatie van een cliënt.
Soms is procederen noodzakelijk. Soms kan onderhandelen tot een beter resultaat leiden. En soms kan een bemiddelingstraject ruimte creëren die in een klassieke onderhandeling tussen twee partijen of twee advocaten moeilijk ontstaat.
Een advocaat die zelf als erkend familiaal bemiddelaar optreedt, neemt daarbij een andere rol op dan wanneer hij een individuele cliënt verdedigt.
Als bemiddelaar is hij niet de advocaat van één van beide partijen. Hij moet onafhankelijk, neutraal en onpartijdig optreden en begeleidt beide partijen in het zoeken naar een oplossing.
Zijn juridische achtergrond verdwijnt daarbij uiteraard niet. Kennis van het familierecht en ervaring met familiale procedures kunnen helpen om de juridische en praktische dimensies van een conflict te begrijpen en het overleg gestructureerd te begeleiden.
Partijen kunnen zich daarnaast steeds afzonderlijk laten adviseren door hun eigen advocaat, notaris of andere deskundige.
Expertise binnen Decordier & Partners
Die ontwikkeling sluit aan bij een expertise die wij binnen Decordier & Partners verder uitbouwen.
Mr. Olivier De Pauw, die reeds jarenlang cliënten bijstaat in het personen- en familierecht, voltooide in 2026 de postacademische opleiding bemiddeling in familiezaken aan de Gandaius Academy van de Universiteit Gent en werd erkend als familiaal bemiddelaar.
Daarmee kunnen we cliënten voortaan niet alleen bijstaan wanneer een familiaal geschil voor de rechtbank moet worden beslecht, maar ook wanneer partijen willen onderzoeken of zij zelf tot een gedragen oplossing kunnen komen.
Want soms is een goede oplossing niet degene waarbij één partij gelijk krijgt, maar degene waarmee beide partijen verder kunnen.
