Wanneer je schade hebt geleden door feiten die als misdaad of wanbedrijf kunnen worden gekwalificeerd, kun je een klacht neerleggen bij de politie of het parket. Toch leidt een gewone klacht niet altijd tot vervolging, een rechtstreekse dagvaarding of een gerechtelijk onderzoek. Een klacht met burgerlijke partijstelling in handen van de onderzoeksrechter is een manier om als benadeelde zelf de strafvordering in beweging te brengen en, binnen de wettelijke voorwaarden, een gerechtelijk onderzoek te laten openen.
De tussenkomst van de onderzoeksrechter staat daarbij centraal. Door een klacht met burgerlijke partijstelling bij de onderzoeksrechter neer te leggen, komt de zaak in handen van de onderzoeksrechter en wordt, wanneer er nog geen gerechtelijk onderzoek loopt en de burgerlijke partijstelling ontvankelijk is, in beginsel een gerechtelijk onderzoek geopend.
De procedure heeft ook risico’s en kosten. Zo kan er een borgsom gevraagd worden als voorschot op mogelijke gerechtskosten en kunnen gerechtskosten volgen wanneer de klacht niet tot een veroordeling leidt of wanneer de burgerlijke partijstelling onontvankelijk of ongegrond wordt verklaard. Vooraf juridisch advies inwinnen bij een gespecialiseerde advocaat is belangrijk om te beoordelen of dit de juiste procedure is in jouw situatie.
Wat is een klacht met burgerlijke partijstelling?
Een klacht met burgerlijke partijstelling is een klacht waarbij je als benadeelde persoon aan de onderzoeksrechter vraagt om een strafrechtelijk onderzoek op te starten. Je stelt je daarbij tegelijk burgerlijke partij. De Belgische wetgeving laat toe dat iemand die beweert schade te hebben geleden door een misdaad of wanbedrijf, zich burgerlijke partij stelt bij de bevoegde onderzoeksrechter. Voor loutere overtredingen is deze specifieke weg via de onderzoeksrechter niet beschikbaar. De burgerlijke vordering gaat dan over het herstel van de geleden schade.
Bij een klacht met burgerlijke partijstelling neem je als benadeelde dus zelf het initiatief om een gerechtelijk onderzoek op gang te brengen. Dit is niet hetzelfde als een gewone klacht bij de politie of het parket waarbij het openbaar ministerie, via de procureur des Konings, beslist of er verder wordt opgetreden.
Wanneer kun je een klacht met burgerlijke partijstelling indienen?
Een klacht met burgerlijke partijstelling kan nuttig zijn wanneer je slachtoffer bent van feiten die als misdaad of wanbedrijf kunnen kwalificeren en je schade hebt geleden. Het gaat bijvoorbeeld om feiten waarbij een gerechtelijk onderzoek nodig is om bewijs te verzamelen of een verdachte te identificeren.
Je kunt deze procedure ook overwegen als een gewone klacht zonder gevolg blijft of het parket beslist om niet verder te vervolgen. De klacht is niet automatisch gegrond. De feiten moeten dus voldoende concreet zijn. Ook de kwalificatie van de feiten, het bewijs en het oorzakelijk verband tussen de feiten en de schade zijn belangrijk. Voor de ontvankelijkheid moet de beweerde schade minstens aannemelijk worden gemaakt, maar de uiteindelijke gegrondheid van de klacht en van de schadevordering wordt pas later beoordeeld. Het is dan ook aangewezen om bewijsstukken te verzamelen en de klacht schriftelijk duidelijk te motiveren.
Hoe verloopt een klacht met burgerlijke partijstelling bij de onderzoeksrechter?
De benadeelde of diens advocaat kan de klacht neerleggen bij de onderzoeksrechter. In de praktijk gebeurt dit doorgaans schriftelijk. De onderzoeksrechter of griffier maakt hiervan een akte of proces-verbaal op.
Daarna kan een consignatie of borgsom worden gevraagd om mogelijke gerechtskosten te dekken. Vervolgens wordt een gerechtelijk onderzoek gevoerd. De onderzoeksrechter laat daarbij onderzoeksdaden uitvoeren en nagaan of er voldoende elementen zijn tegen een verdachte.
Na het onderzoek komt het dossier meestal voor de Raadkamer. Die beslist in het kader van de regeling van de rechtspleging of er voldoende bezwaren zijn. Dit kan leiden tot een buitenvervolgingstelling of een verwijzing naar het bevoegde vonnisgerecht. Bij misdaden loopt een eventuele verwijzing naar het hof van assisen via de kamer van inbeschuldigingstelling.
Komt de zaak voor de strafrechter en wordt de beklaagde schuldig verklaard, dan kan de rechtbank ook oordelen over jouw burgerlijke vordering en eventuele schadevergoeding. In bepaalde gevallen kan hoger beroep worden aangetekend.
Waarom laat je je best bijstaan door een advocaat voor een klacht met burgerlijke partijstelling?
Een klacht met burgerlijke partijstelling is een ingrijpende stap.Er zijn juridische voorwaarden, kostenrisico’s en procedurele regels waarmee je rekening moet houden.
Een advocaat die gespecialiseerd is in Belgisch strafrecht kan nagaan of jouw klacht voldoende onderbouwd is en kan helpen bij het opstellen van de klacht, het verzamelen van bewijsstukken, het inschatten van de gegrondheid en het formuleren van jouw vordering tot schadevergoeding.
Decordier & Partners kan je begeleiden bij de beoordeling van jouw dossier en bij de verdere stappen voor de onderzoeksrechter, voor de raadkamer of voor de correctionele rechtbank. Als je wil weten of een klacht met burgerlijke partijstelling in jouw situatie aangewezen is, neem je contact op met Decordier & Partners via het contactformulier op de website, door een mail te sturen naar info@decordier.eu of per telefoon op het nummer 09/353.73.53.
