Oplichting is een strafbaar feit dat vaak gepaard gaat met listige trucs of misbruik van vertrouwen. Het Belgische Strafwetboek omschrijft oplichting zeer concreet, en de straf voor oplichting kan bestaan uit een gevangenisstraf en/of een geldboete. In dit artikel lees je wat oplichting precies inhoudt, hoe de wet het bestraft, en wat je rechten zijn als slachtoffer.
Wat zegt het Strafwetboek over oplichting?
Het Strafwetboek bevat een duidelijke omschrijving in artikel 496 en zal ook in het nieuwe Strafwetboek, dat in werking treedt op 8 april 2026, in artikel 479 worden gedefinieerd en aan het digitale tijdperk worden aangepast. Oplichting wordt gepleegd wanneer iemand door listige kunstgrepen, het gebruik van valse namen en valse hoedanigheden, of door misbruik van vertrouwen of lichtgelovigheid, een ander ertoe aanzet om goederen, kwijtingen of schuldbevrijdingen af te geven.
Het gaat steeds om een handeling met bedrieglijk opzet en met het oogmerk om voor zichzelf of voor een ander een onrechtmatig economisch voordeel te verkrijgen. Belangrijk is dat het slachtoffer door de kunstgrepen of misleiding iets afgeeft dat hij of zij anders niet zou hebben gedaan. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om roerende goederen of om documenten met financiële waarde. Het Strafwetboek sanctioneert dit gedrag streng.
Oplichting of misbruik van vertrouwen – wat is het verschil?
Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, maakt de wet een duidelijk onderscheid. Bij oplichting gebruikt de dader actief listige kunstgrepen of valse namen om iemand te misleiden. Bij misbruik van vertrouwen daarentegen krijgt de dader de goederen of het geld in eerste instantie wel met toestemming, maar eigent hij zich die later onrechtmatig toe. Beide misdrijven staan in het Strafwetboek en worden streng vervolgd.
Welke straf staat op oplichting in België?
Artikel 496 Strafwetboek bepaalt dat oplichting wordt bestraft met een gevangenisstraf van een maand tot vijf jaar en met een geldboete van zesentwintig euro tot drieduizend euro. Deze bedragen worden in de praktijk verhoogd met opdeciemen. Daarnaast kan de rechtbank ook bijkomende straffen opleggen, zoals de ontzetting uit bepaalde rechten.
De omvang van de straf hangt af van de omstandigheden, de ernst van de feiten en eventuele verzachtende of verzwarende omstandigheden. Als een slachtoffer zich in een kwetsbare toestand bevond, of als er sprake was van een georganiseerd systeem, kan de rechter een zwaardere straf opleggen.
Wanneer schakel je een advocaat in bij oplichting?
Ben je slachtoffer van oplichting of word je zelf verdacht van oplichting, dan is het verstandig om zo snel mogelijk een advocaat gespecialiseerd in Belgisch strafrecht te raadplegen.
Een advocaat kan:
- uw rechten uitleggen en deze beschermen tijdens het onderzoek,
- U bijstaan bij een verhoor of dagvaarding voor de rechtbank,
- U helpen bij het verzamelen van bewijs of het eisen van een schadevergoeding,
- nagaan of de feiten juridisch wel degelijk onder “oplichting” vallen of eerder onder een ander misdrijf zoals misbruik van vertrouwen of valsheid in geschriften.
Bij Decordier & Partners, gespecialiseerd in Belgisch strafrecht, kan je rekenen op juridische bijstand op maat. We helpen je bij het opbouwen van een verdediging. Contacteer ons via ons contactformulier, via info@decordier.eu of bel ons op 09/353.73.53.
