Een enkelband krijg je niet automatisch. Elektronisch toezicht is geen recht waarop je altijd aanspraak kunt maken en ook geen vrijblijvende gunst. Het kan alleen in bepaalde wettelijk geregelde situaties en wanneer aan de voorwaarden is voldaan.
Er bestaan verschillende vormen van elektronisch toezicht. Zo kan elektronisch toezicht bijvoorbeeld worden opgelegd:
- als autonome straf;
- als strafuitvoeringsmodaliteit, waarbij een gevangenisstraf geheel of gedeeltelijk buiten de gevangenis wordt uitgevoerd;
- tijdens de voorlopige hechtenis.
Elektronisch toezicht is een vorm van vrijheidsbeperking waarbij wordt gecontroleerd of je op de opgelegde tijdstippen op het vastgelegde adres aanwezig bent. De concrete regeling hangt altijd af van jouw dossier. Onder meer de aard van de feiten, het straftotaal, het verblijfsadres, jouw dagbesteding, de houding tegenover eventuele slachtoffers, veiligheidsrisico’s en mogelijke bijzondere voorwaarden kunnen een rol spelen.
Wanneer kom je in aanmerking voor enkelband na een veroordeling?
Wanneer je veroordeeld bent tot een gevangenisstraf, kan elektronisch toezicht in sommige gevallen een manier zijn om de straf geheel of gedeeltelijk buiten de gevangenis uit te voeren. Dat betekent niet dat je volledig vrij bent: je blijft onder toezicht staan en moet de opgelegde voorwaarden strikt naleven.
Elk individu dat een gevangenisstraf uitzit, komt in aanmerking voor elektronisch toezicht als overgangsmaatregel vanaf zes maanden voordat de minimumdatum voor de voorwaardelijke invrijheidstelling (VI) is bereikt.
In principe moet je na ontvangst van het gevangenisbriefje eerst gevolg geven aan de oproeping en je aanmelden in de gevangenis. Van daaruit kan een aanvraag tot elektronisch toezicht e worden opgestart. In bepaalde gevallen kan je de gevangenis onmiddellijk verlaten in afwachting van de beslissing van de strafuitvoeringsrechter.
Wanneer kan elektronisch toezicht als autonome straf worden opgelegd?
De strafrechter kan er ook voor kiezen om elektronisch toezicht als straf op te leggen. Dat is iets anders dan een gevangenisstraf die later onder elektronisch toezicht wordt uitgevoerd (strafuitvoeringsmodaliteit).
Onder de huidige regeling kan elektronisch toezicht als autonome straf alleen binnen strikte wettelijke grenzen worden opgelegd. Het gaat vandaag om feiten waarop maximaal één jaar gevangenisstraf staat. Voor bepaalde ernstige feiten is elektronisch toezicht als autonome straf uitgesloten.
De beklaagde moet op de terechtzitting aanwezig of vertegenwoordigd zijn en met die straf instemmen. De rechter bepaalt de duur van het elektronisch toezicht. Die bedraagt minstens één maand en maximaal één jaar. Tijdens die periode moeten de opgelegde voorwaarden strikt worden nageleefd.
In het Nieuw Strafwetboek kan ET worden opgelegd als straf van niveau 2, wat overeenkomt met een duur van minstens 1 maand en maximaal 1 jaar elektronisch toezicht.
Een belangrijk achterliggend principe van het nieuwe Strafwetboek is dat de rechter moet motiveren waarom een effectieve gevangenisstraf noodzakelijk is en waarom de strafdoelen niet kunnen worden bereikt via een alternatief zoals ET.
Welke voorwaarden gelden tijdens elektronisch toezicht?
Bij elektronisch toezicht als autonome straf of als strafuitvoeringsmodaliteit krijg je een uurrooster dat strikt moet worden gevolgd. Dat uurrooster bepaalt wanneer je op het opgegeven adres aanwezig moet zijn en wanneer je de woning mag verlaten. Denk aan toegelaten verplaatsingen voor werk, opleiding, therapie, sollicitaties of andere goedgekeurde activiteiten.
Bij voorlopige hechtenis onder elektronisch toezicht geldt in principe een strenger regime. Je bent dus niet vrij om te gaan en staan waar je wil.
Het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht, ook VCET genoemd, volgt het toezicht op via elektronische middelen. Meestal gaat het om een enkelband en een bewakingsbox op het verblijfsadres. Het justitiehuis en een justitieassistent kunnen ook betrokken zijn bij de begeleiding en opvolging.
Wie de opgelegde voorwaarden niet naleeft, loopt een groot risico. Afhankelijk van de situatie kan het elektronisch toezicht worden herroepen, opgeheven of aangepast. Bij ernstige of herhaalde schendingen kan dat ertoe leiden dat je alsnog naar de gevangenis moet of dat een vervangende gevangenisstraf wordt uitgevoerd.
Kun je ook een enkelband krijgen tijdens voorlopige hechtenis?
Ook tijdens de voorlopige hechtenis kan elektronisch toezicht mogelijk zijn. Dat speelt wanneer je nog niet definitief veroordeeld bent, maar wel verdacht wordt van een strafbaar feit en de voorwaarden voor voorlopige hechtenis vervuld zijn.
De onderzoeksrechter, de raadkamer of de kamer van inbeschuldigingstelling beslist dan of de voorlopige hechtenis in de gevangenis of onder elektronisch toezicht wordt uitgevoerd. In die situatie is het toezicht doorgaans strenger.
Je moet in principe 24/7 op het opgegeven adres blijven. Buiten komen kan alleen voor strikt toegelaten verplaatsingen, bijvoorbeeld voor de gerechtelijke procedure, bij medische spoed, bij overmacht of na voorafgaande toestemming.
Een advocaat gespecialiseerd in Belgisch strafrecht kan in deze fase een belangrijk verschil maken. Decordier & Partners kan jouw dossier analyseren, het juridisch standpunt voorbereiden en je bijstaan voor de onderzoeksrechter, de raadkamer, de kamer van inbeschuldigingstelling, de strafuitvoeringsrechter of de strafuitvoeringsrechtbank.
Contacteer ons via het contactformulier, stuur een e-mail naar info@decordier.eu of bel 09 353 73 53 voor advies over jouw concrete situatie.
